intel logo

شروع داستان

در سال 1968 و توسط Gordon E. Moore ،Robert Noyce و Arthur Rock، در منطقه Mountain View در ایالت کالیفرنیا شرکتی با نام Moore Noyce تاسیس گردید. البته نام این شرکت به اختصار NM معرفی گردید. مدتی بعد نیز نام این شرکت به Intel يا Integrated Electronics تغییر یافت. نقش اساسی در پیشبرد اهداف شرکت در بدو تاسیس را Moore و Noyce بازی کردند و در این راه Rock به عنوان پشتیبان مالی، آنها را همراهی کرد. Moore و Noyce از کارکنان شرکت Fairchild Semiconductor بودند و مدارک تحصیلی آن‌ها در رشته‌های شیمی و فیزیک بود. اینتل برخلاف سایر شرکت‌ها، با پشتوانه مالی مناسبی کار خود را آغاز کرد و سرمایه اولیه این شرکت 2،5 میلیون دلار بوده که سهم Rock در حدود 10،000 دلار بوده است. اینتل از ابتدای تاسیس، تمرکز خود را روی ساخت نیمه‌هادی‌ها و پردازنده‌ها متمرکز کرد که اين موضوع باعث شد تنها پس از دو سال، سرمایه کلی شرکت به رقم 6،8 میلیون دلار برسد! در سال 1970، سومین کارمند اینتل استخدام گردید. Andy Grove با مدرک تحصیلی مهندسی شیمی وارد شرکت اینتل شد و تا انتهای دهه 90 در این شرکت حضور و سهم بالایی در پیشرفت اینتل داشته است. طی حدود 2 دهه از آغاز فعالیت اینتل، محصولات آنها تنها برای مصارف تجاری عرضه می‌شدند، اما در دهه نود محصولات شرکت به صورت عمومی عرضه شد، البته خط تولید محصولات تجاری به صورت مجزا به فعالیت خود ادامه داد. هم اکنون مارک تجاري اینتل، چهل و هشتمین مارک تجاري برتر جهان است.

 

محصولات

اولین محصول اینتل در سال 1969 ارائه شد که یک حافظه با دستیابی تصادفی 64 بیتی به نام 3101 Schottky TTL bipolar بود. دومین محصول آنها ریز پردازنده برای مصرف تجاری بوده که در سال 1971 و با نام 4004 تولید شد. یک سال بعد اولین ریز کامپیوتر اینتل با قطعات تولیدی خود، وارد بازار گردید. همچنین اینتل از اولین تولیدکنندگان حافظه‌های SRAM و DRAM در جهان بوده و در سال 1981، بیشترین میزان تولید شرکت را تشکیل می‌دادند. در سال 1981 پردازنده 80286 شرکت اینتل وارد بازار شد و دو سال بعد در محصولات IBM و Compaq مورد استفاده قرار گرفت.اما با توجه به رشد شگفت‌انگیز IBM در بازارهای جهانی و تولید محصولات مشابه اما با کیفیتی بهتر، سبب عقب‌نشینی و کاهش سود اینتل گردید. تنها دو سال بعد پردازنده 80386 توانست جایگاه IBM را در صدر جدول فروش ریز پردازنده‌ها بلرزاند و در سال 1986، شرکت اینتل یکه‌تاز دنیای ریز پردازنده‌ها شد. در اواخر دهه 80 اینتل به عنوان شریک تجاری IBM، وظیفه تأمین ریزپردازنده‌های مورد نیاز اين شرکت را بر عهده گرفت. سال 1984 و با همکاری دانشمندی به نام Justin Rattner که داراي ايده ساخت کامپیوترهای موازی بود، اين شرکت موفق به ساخت اولین ابر کامپیوتر با استفاده از ریزپردازنده های اینتل گردید. نام این ابر کامپیوتر Hypercube بود، ابر کامپیوترهای اینتل در مجموع شامل Intel iPSC/1 ،iPSC/2 ،iPSC/860،Paragon و ASCI Red می‌شود. ریزپردازنده‌های 386 و 486 نیز در زمان مدیریت Andrew Grove تولید شدند و نکته جالب توجه، الگوی مشابه ساخت این پردازنده‌ها و معماری X86 است!

intel 4

در سال 1993 پروژه X86 در شرکت اینتل آغاز شد و پردازنده‌های 32 بیتی بر پایه این معماری وارد بازار شدند، اما مهمترین برنامه اینتل، عرضه پردازنده‌های 64 بیتی بود که در آن سال‌ها امکانات سخت‌افزاری کاملی از سوی شرکت‌های دیگر ارائه نمی‌شد و در نتیجه در عرضه معماری 64 بیتی تأخیر بوجود آمد. این تاخیر سبب شد تا AMD پیش دستی کرده و به معماری X86-64 دست یافته و پردازنده‌ها و چیپ‌ست‌های مادربورد آن را وارد بازار کند. در ابتدای دهه 90 و با توجه به رشد کامپیوترهای شخصی، شرکت اینتل تمام توان خود را برای تولید ریزپردازنده‌ها به کار گرفت تا بتواند با تمرکز روی یک محصول، قدرت از دست رفته را به طور کامل به شرکت بازگرداند. به طور حتم شعار معروف Intel Inside را دیده و شنیده‌اید، این شعار در دهه 90 و با ورود پردازنده‌های Pentium شکل گرفت و نشان‌دهنده ورود پردازنده‌های اینتل به خانه کاربران در سراسر جهان بوده است. طیف محصولات تولیدی به مرور زمان و با توسعه شرکت گسترده‌تر شد و شامل چیپ‌ست‌های مادربورد، مدارات مجتمع، چیپ‌ست‌های گرافیکی و حافظه‌های فلش گردید. سال 1995 یکی از اتفاقات نادر در دنیای فناوری رخ داد و یکی از کارکنان اینتل (Bill Gaede) در حال فروش معماری پردازنده‌های i486 و P5 Pentium به شرکت رقیب (AMD) دستگیر و به 33 ماه زندان محکوم شد. در سال 2000 و با رشد شرکت رقیب (AMD) در پردازنده‌هایی با قیمت مناسب و کارایی قابل قبول، اینتل را به فکر تغییرات اساسی در معماری پردازنده‌های خود واداشت و این اقدام سبب تولید پردازنده‌های دوهسته‌ای به نام Dual Core گردید. اما این پردازنده‌ها از قیمت بالایی برخوردار بودند و تنها برای کاربران حرفه‌ای مناسب بود. مدتی بعد، شرکت AMD نیز اقدام به تولید پردازنده‌های دوهسته‌ای کرد و رقابت بین این دو رقیب دشوارتر گردید. اینتل تنها راه مقابله را در توسعه پردازنده‌های دو هسته ای خود دید و با تولید مدل‌های بیشتر و با بازه قیمتی مناسب، جان تازه‌ای گرفت. AMD نیز جهت مقابله با رقیب خود، وارد بازی قضایی گردید و شکایتی با عنوان مخالف تشکیل اتحادیه بزرگ صنایع توسط اینتل را به مراجع قضایی کشاند. طی این شکایت، شرکت اینتل در سال‌های 1991، 2004 و 2005 مجبور به کناره‌گیری از طرح تشکیل اتحادیه شد. در سال 2005 و با مدیریت Otellini، شرکت اینتل مجددا روی تولید پردازنده‌ها و چیپ‌ست‌های مادربورد متمرکز شد و توانست سهم بیشتری از بازار جهانی را در این مباحث بدست آورد. پردازنده‌های Core 2 Duo در سال 2007، میزان فروش بالایی داشت وسود مناسبی عاید شرکت اینتل کرد. پس از آغاز فروش پردازنده‌های سندی‌بریج برای تجهیزات همراه، سهم اینتل از این بازار به 81،8 درصد افزایش یافت. در بخش پردازنده‌های موبایل، پردازنده B940 یکی از سریعترین نمونه‌های موجود است که با فرکانس 2 گیگاهرتزی، مدت‌ها بی‌رقیب خواهد بود!

intel 5

تاریخ 8 سپتامبر 2008، شرکت اینتل اولین درایوهای جامد (SSD) خود را با نام X18-M و X25-M در ظرفیت‌های 80 و 160 گیگابایت و با فناوری ساخت 50 نانومتری تولید کرد و با تحسین تمام لابراتورهای سخت‌افزاری جهان روبرو گردید. مدتی بعد نیز نسل دوم این درایوها، در دو ظرفیت 32 و 64 گیگابایت و فناوری ساخت 34 نانومتری با نام X25-E Extreme روانه بازار شدند. درایوهای جامد اینتل هم اکنون با رابط SATA نسخه سه و در ظرفیت‌های 40 تا 600 گیگابایت در حال تولید هستند. چیپ‌ست‌های حافظه SSD نیز از خانواده Sand Force از سوی اینتل به صورت OEM در اختیار شرکت‌های دیگر قرار می‌گیرد.طبق اعلام اینتل در کنفرانس IDF 2011، تمام تجهیزات مجهز به سیستم عامل اندروید 2،3 از ریز پردازنده‌های Atom استفاده خواهند کرد.

intel 3

پردازنده‌های اینتل در مبحث فناوری ساخت از 65 نانومتری به 45 و سپس 32 نانومتری ارتقا یافته و این مسئله سبب افزایش کارایی و کاهش مصرف توان گردیده است. پردازنده‌های نسل بعدی با نام Ivy Bridge با فناوری ساخت 22 نانومتری نیز در سال 2012 عرضه خواهند شد. در سال 2011 اینتل وارد دنیای خودروسازی شد و اقدام به عرضه تجهیزات امنیتی برای ارتباط گوشی‌های هوشمند کرده است.

 

ت و کارکنان

در سال 2000، مدیر ارشد شرکت، Craig Barrett در راه توسعه بخشیدن تولیدات ریز پردازنده، شکست خورد و نتوانست در تحقق اهداف خود موفق شود. دوران مدیریت Barrett، بدترین دوران تاریخ اینتل به حساب می‌آید و این در حالی بود که اینتل در بازار موفق بود، اما مجموعه اینتل درگیر مشکلات حقوقی و قضایی بسیاری گردید و در سال 2005، Paul Otellini به عنوان مدیر عامل، معرفی گردید. Otellini درمدیریت بحران، موفق بود و توانست شرایط اینتل را به حالت عادی برگرداند. وی با آغاز پروژه‌های آینده‌نگرانه و تغییر معماری ساخت پردازنده‌ها، اینتل را از شکست حتمی در برابر رقیب دیرینه خود نجات داد. با توجه به رشد قابل ملاحظه AMD، شرکت اینتل در صورت عدم ارائه نسل جدید پردازنده‌ها و چیپ‌ست‌های مادربورد، متحمل شکست سنگینی می‌گردید. در آغاز مدیریت Otellini، تعدا 20،000 کارمند به استخدام شرکت اینتل درآمدند، البته یک سال بعد به دلیل روند نزولی سودآوری شرکت، نیمی از این تعداد از شرکت اخراج شدند! هم اکنون Jane Shaw به عنوان ریاست و Otellini به عنوان مدیر ارشد وظیفه اداره 96،500 پرسنل اینتل را بر عهده دارند.

 

 

وضعیت اقتصادی

اینتل از بدو تاسیس جزء شرکت‌هايي بوده که پشتوانه مالی مناسب داشته است. اين شرکت با بودجه 2،5 میلیارد دلار تاسیس گردید و هم اکنون (سال 2010) سرمایه کل اینتل 63،186 میلیارد دلار، سود کلی 43،623 میلیارد دلار و سود خالص نیز 11،464 میلیارد دلار است.

 

 

شرکای تجاری و نماینده ایران

شرکای تجاری اینتل، شرکت IBM (در مدتی کوتاه) و شرکت Apple از سال 2006 تاکنون بوده‌اند. استیو جابز (روحش شاد) در این سال اعلام کرد که پردازنده‌های Power PC برای آینده شرکت مناسب نیست و پردازنده‌های اینتل را جایگزین اين پردازنده‌ها کرد. ابتدا پردازنده‌های X86 و هم اکنون Xeon و همچنین Sandy Bridge از پردازنده‌های مورد استفاده اپل در محصولات خود است. اینتل به راحتی توانست سهام کل یا حداکثری شرکت‌هایی مانند McAfee (از قدیمی‌ترین شرکت‌های فعال در حوزه امنیت که به ارزش 7،68 میلیارد دلار خریداری شد)، Infineon Technologies (تولید‌کننده تجهیزات بی‌سیم)، Fulcrum Microsystems (تولید‌کننده سوییچ‌های شبکه) و SySDSoft (تولیدکننده تجهیزات ارتباطات همراه) را به دست آورد. در ماه آوریل سال 2011، شرکت اینتل قراردادی برای همکاری در تولید گوشی‌های هوشمند با شرکت چینی ZTE Corporation به امضا رساند. این همکاری در راستای غلبه بر سلطه پردازنده‌های ARM و بالاتر بردن سهم پردازنده‌های Atom بر بازار گوشی‌های هوشمند ایجاد شده است. متاسفانه هیچ شرکتی به صورت رسمي گارانتی پردازنده‌های اینتل را در کشورمان برعهده نگرفته و بعضي از شرکت‌ها مانند HST و کولینگ‌سیس، اقدام به اعطای محدود خدمات پس از فروش برای این پردازنده کرده‌اند.